Akarsular
Yeryüzünün şekillenmesinde en büyük paya sahip dış güç
akarsulardır. Yüzey sularının eğimli bir yatak içinde toplanıp akmasıyla akarsu
oluşur. Akarsular küçükten büyüğe doğru dere, çay, öz, ırmak ve nehir şeklinde
sıralanır. Bir akarsuyun doğduğu yere akarsu kaynağı, döküldüğü yere akarsu
ağzı denir. Bir akarsu, birbirine bağlanan küçük, büyük, dar veya geniş birçok
koldan oluşan bir sistemdir. Bu sistemin en uzun ve su bakımından en zengin
olan kolu ana akarsudur.
Akarsu Havzası (Su
Toplama Alanı)
Akarsuyun tüm kollarıyla birlikte sularını topladığı bölgeye
akarsu havzası denir. Bir akarsu havzasının genişliği iklim koşullarına ve
yüzey şekillerine bağlıdır.
Akarsu havzaları iki bölümde incelenir :
Açık Havza : Sularını denize ulaştırabilen havzalara açık
havza denir. Örnek : Yeşilırmak, Kızılırmak, Yenice, Sakarya, Susurluk, Gediz,
Küçük Menderes, Büyük Menderes, Aksu, Göksu, Seyhan, Ceyhan, Fırat, Dicle Çoruh
Kapalı Havza : Sularını denize ulaştıramayan havzalara
kapalı havza denir. Kapalı havzaların oluşmasındaki temel etken yer
şekilleridir. Sıcaklık ve nem koşulları da kapalı havzaların oluşmasında
etkilidir. Örnek : Van Gölü Kapalı Havzası, Tuz Gölü Kapalı Havzası, Konya
Kapalı Havzası, Göller Yöresi Kapalı Havzası, Aras, Kura
UYARI: Sularını Hazar Denizi’ne boşaltan Aras ve Kura
ırmakları kapalı havza oluşturur.